دورکاری و فرسودگی شغلی

بسیاری از افراد و شرکت‌ها در سراسر جهان به دلیل همه‌گیری ویروس کوید-19، کار از راه دور را جایگزین حضور مداوم در محل کار کرده‌اند. خود این مسئله برخی از مدیران را در مورد بهره‌وری کارکنان نگران کرده است؛ اما نکته‌ی دیگری که باید مورد توجه صاحبان کسب و کار و مدیران منابع‌انسانی قرار گیرد، خطری طولانی مدت به نام فرسودگی کارکنان[1] است.

با توجه به شرایط کنونی که در آن قرار داریم، چگونه می‌توان زندگی کاری و شخصی خود را در کنار هم حفظ کرد؟ چگونه می‌توانیم کار و مشکلات آن را بیرون از در خانه رها کنیم، وقتی حتی از خانه خارج نمی‌شویم؟ چه کاری از دست مدیران، کارکنان و همکاران بر می‌آید تا به یکدیگر کمک کنند و شرایط فعلی را بهتر مدیریت کنند؟

Untitled

این ریسک را باید مورد توجه قرار داد که بسیاری از افرادی که برای اولین بار از خانه کار کردن را تجربه می‌کنند، تلاش و درگیری بالایی برای حفظ مرزهای بین زندگی کاری و شخصی خود خواهند داشت. در این شرایط مرز بین کارکردن و کار نکردن به یکدیگر نزدیک می‌شود. افراد ممکن است برای نشان‌دادن وفاداری و حفظ بهره‌وری حتی حس کنند باید تمام وقت کار کنند، این ممکن است باعث ترکیب ظهرها با عصرها، یکی شدن روزهای کاری با تعطیلات آخر هفته و خطی شدن زندگی شود. این در حالیست که کشیدن خطی مشخص بین زندگی شخصی و کاری در شرایط نرمال نیز کار سختی است.

شرایط کنونی و در خانه ماندن به خاطر قطع زنجیره‌ی انتقال ویروس کوید-19، فشار برای در نظر گرفتن مرزی بین زندگی شخصی و کاری را دشوارتر نیز کرده است. حتی شرکت‌هایی که در گذشته کارکنان را تشویق به دورکاری می‌کردند، با وجود شرایط جدید مانند حضور بچه‌ها و سایر اعضاء خانواده در خانه، با مشکلات جدیدی مواجه هستند. با توجه به جمع‌آوری خروجی تحقیقات انجام شده، انجام کارهای زیر برای بهبود شرایط و کمک به یکدیگر توصیه می‌شود:

  • حفظ برخی تشریفات و روتین‌های کاری

دورکاری باعث عبور از مرزهایی[2] می‌شود که شما را از «خانه‌ی خود» به «محل کار» منتقل می‌کند؛ مانند حاضر شدن و پوشیدن لباس برای رفتن به سر کار، سوار ماشین شدن یا پیاده‌روی برای رسیدن به محل کار و … . سعی کنید برخی از مرزها را حفظ کنید؛ در کوتاه مدت ممکن است عدم عجله و دویدن برای رسیدن به قطار مترو یا نماندن در ترافیک، یا گذراندن تمام روز با لباس راحتی و کار کردن از زیر پتو یا روی تخت، کاری خوشایند باشد اما این فعالیت‌ها باعث عبور از مرزهای فیزیکی و اجتماعی لازم می‌شود. انجام ندادن برخی از روتین‌های کاری و راحت‌تر لباس پوشیدن در منزل ایرادی ندارد، اما به یاد داشته باشید که تمامی این روتین‌ها و مقدمات کاری را به یکباره رها نکنید. کارهایی مانند قدم زدن قبل از شروع کار در حیات یا اطراف خانه و یا حتی در خانه به جای زمانیکه در ماشین یا مترو برای رفتن به محل کار صرف می‌کردید، استفاده از میز کاری مشخص یا جایی مشخص در خانه به جای میز کارتان، در نظر گرفتن وقت‌های استراحت و ریختن چای برای خودتان و … می‌تواند به تمرکز کاری کمک کند.

  • حفظ مرزهای زمانی[3]

رعایت مرزهای زمانی تاثیر مهمی بر روی احساس خوب بودن و بهره‌وری کاری دارد. در شرایط کنونی که تمام اعضاء خانواده در منزل حضور دارند و کودکان به مدرسه نمی‌روند، دورکاری چالش‌های خاص خود را دارد. رعایت زمان کاری 8 ساعت فیکس شده معمول، در چنین شرایطی کمی غیرواقعی است. در این شرایط لازم است برای داشتن بهترین عملکرد بودجه‌بندی زمانی خاصی در نظر گرفته شود. کارکنان باید این نکته را در نظر بگیرند و به آن احترام بگذارند که همگی در یک زمان مشخص نمی‌توانند همزمان آنلاین و در حال انجام کار باشند؛ برخی ممکن است در بعضی ساعات مشغول خواباندن کودکان یا پختن غذا باشند. بهتر است در این مواقع با ارسال پیام‌هایی مانند «خارج از محل کار» در ساعات مشخصی از روز میزان پاسخ‌گو بودن خود را به دیگران اطلاع دهید یا به آن‌ها بگویید در این ساعت کمتر پاسخگو خواهید بود.

ایجاد مرزهای زمانی مشخص در اغلب مواقع به توانایی هماهنگی زمان خود با دیگران بستگی دارد. همچنین فاصله گرفتن از محیط کار و جدا بودن از همکاران بر روی بهره‌وری کاری تاثیر می‌گذارد و انگیزه‌ی با اشتیاق کار کردن را کاهش می‌دهد. حفظ ارتباطات و در جریان قرار دادن سایر اعضاء تیم در مورد روند انجام کار برای حفظ روحیه‌ی کاری اهمیت دارد. مدیران و سرپرستان تیم‌ها باید به کارکنان در هماهنگی و ساختارمند کردن و مدیریت سرعت کار کمک کنند. برای این کار می‌توانند از چک کردن حضور کارکنان به صورت مجازی، برگزاری جلسات مجازی یا استفاده از ابزارهایی برای صرف قهوه‌ی مجازی[4] با کارکنان استفاده کنند.

  • تمرکز بر روی مهم‌ترین کارها

در این شرایط بهتر از انرژی خود را به ترتیب به کارهای اولویت‌دار اختصاص داد. زمانیکه افراد از خانه کار می‌کنند، اغلب حس می‌کنند کارها و پروژه‌ها حتی به صورت ظاهری باید بهره‌ور به نظر برسند؛ و این باعث می‌شود به سمت انجام کارهایی بروند که سریع‌تر انجام شده و بدیهی‌ترند تا اینکه به کارهای مهم‌تر توجه کنند. تحقیقات نشان می‌دهد حتی اگر به ظاهر، این کار در کوتاه مدت تاثیر مثبتی بر روی بهره‌وری داشته باشد اما در طولانی مدت نتیجه‌ای عکس می‌دهد؛ چرا که بار کار را افزایش می‌دهد. در شرایط کنونی که افراد در خانه هم‌زمان با مشغله‌های کارهای خانوادگی و شغلی خود روبرو هستند این کار فشار کاری را بر رویشان افزایش می‌دهد؛ نکته‌ای که این‌جا اهمیت دارد، اولیت‌بندی کارهای مهم است.

اما راه‌‌حل درست، کار کردن تمام وقت بر روی مهم‌ترین کارها و وظایف نیست. بر اساس برخی تحقیقات انجام شده، متوسط بهره‌وری بالای نیروهای دانشی 3 ساعت در روز تخمین زده شده است؛ و این ساعات باید بدون مزاحمت‌های محیطی یا انجام چندین کار باهم باشد. حتی قبل از شیوع ویروس کووید-19، تمرکز کردن 3 ساعت مداوم بر روی کارها و وظایف اصلی، سخت بود؛ حال آنکه با حذف مرزهای محیط کار و خانه، این کار دشوارتر نیز شده است.

کارکنانی که تمام وقت آماده‌ی انجام کار هستند، در هنگام دورکاری در معرض خطر فرسودگی شغلی بیش‌تری هستند. در طولانی مدت، پاسخ‌دهی به ایمیل‌ها و همیشه در دسترس بودن، حتی در زمان استراحت، هنگام تماشای فیلم و یا در آخر هفته‌ها، نه تنها بهره‌وری را کاهش می‌دهد بلکه به سلامت افراد نیز آسیب می‌زند. همه‌ی ما به زمان‌هایی فارغ از دغدغه‌ی کاری نیاز داریم تا تا فضای ذهنی خود را مرتب کنیم.

این توصیه‌ها کمک می‌کنند تا عملکرد کاری در شرایط دورکاری بهبود یابد و مرزهای بین کار و زندگی شخصی حفظ شوند، تا از فرسودگی شغلی و بی‌انگیزگی در طولانی مدت جلوگیری کنند. این نکته را باید در نظر گرفت که، افراد به انعطاف‌پذیری بیش‌تری برای آزمایش چگونه کار کردن در شرایط غیرقابل پیش‌بینی نیاز دارند.

 

[1] employee burnout

[2] boundary-crossing activities

[3] temporal boundaries

[4] virtual coffee

برگرفته از: https://hbr.org/2020/04/3-tips-to-avoid-wfh-burnout